Ana Sayfa Kültür-Sanat 8 Mart 2022 4 Görüntüleme

Müzik dünyasında yıldızı giderek parlayan iki genç kadın: Nisan Ak & Beste Toparlak

Türkiye’nin sayılı bayan orkestra şeflerinden biri olarak ABD’de ülkemizi muvaffakiyetle temsil eden Nisan Ak, kendisi üzere Amerika’da yaşayan arpist Beste Toparlak’la birlikte 18 Şubat günü büyük beğeni toplayan bir Händel Si Bemol Arp Konçertosu albümü yayınladı.

Nisan Ak’ın müzik yöneticisi olduğu Columbia-South Carolina’daki Bruch Oda Orkestrası eşliğinde hazırlanan albümün kayıtları Amerika’da yapılırken, yayınlandığı birinci 24 saat içerisinde Apple Müzik Türkiye tarafından tepedekiler listesine dokuzuncu sıradan girdi.

Ak ve Toparlak’ın yolları 2013 yılında Ankara Müzik Şenliği kapsamında Bilkent Senfoni Orkestrası’nın gerçekleştirdiği ve Mahler’in ‘Binler Senfonisi’ ismiyle tanınan 8. Senfonisinin büyük çaplı bir yapımı sırasında kesişti. Toparlak, orkestrada arp kümesinde yer alırken, Ak da prova ve konserleri izlemeye gelmişti. İki sene evvel ise yolları tesadüfen ABD’nin Carolina eyaletinde tekrar kesişti ve alanlarında iki yetenekli Türk müzisyen, o tarihten itibaren ortak projelerine sürat vermeye başladılar.

2019 yılında Forbes Türkiye tarafından, 30 yaş altı en başarılı 30 ismin seçildiği “30 under 30” kulübüne seçilme ayrıcalığına erişen orkestra şefi, eğitimci ve bestekar Ak, eğitimci kimliğinin yanı sıra klasik müziğin daha geniş kitlelere erişilebilirliğine yönelik olarak toplumsal medya hesapları üzerinden kısa ve sade görüntülerle müzik anlatımları yapıyor.

Hem Türkiye’nin hem de dünyanın sayılı genç bayan orkestra şeflerinden biri olan Ak, bayanın müzik dünyasında güçlenmesiyle de özel olarak ilgileniyor ve kendisinin bu süreçte yaşadığı zorlukların da şuuruyla, müziğe meraklı genç bayanlar için bir eğitim fonu oluşturmayı hedefliyor.

2019 yılında Washington D.C.’deki Smithsonian Müzesi’nden sipariş alan Ak’ın koro ve perküsyon için yazdığı yapıtının Kasım 2019’da birinci seslendirilişi yeniden Smithsonian Müzesi’nde yapılırken, 2019 yılı Ekim ayında da birinci Meksika konseri ile Orta Amerika seyircisine ulaştı.

Bu işbirliğinin öbür başka bayan kahramanı ise, Kazakistan’da aldığı piyano eğitimini ardından Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı ve Almanya’da Viyana Filarmoni’nin arpisti solist Xavier de Maistre’in sınıfından mezun olarak perçinleyen Beste Toparlak.

Toparlak, ABD’deki Jacobs School of Music’de yılda yalnızca 3 kişinin seçildiği İnanılmaz Yetenek kısmını kazanıp burada kilise orgu, pedagoji ve arp üzerine çalıştıktan sonra halihazırda Charlotte Senfoni ve Charleston Senfoni Orkestrası’nın arpisti olarak misyon yapıyor; solo performanslar sergiliyor.

Birinci büyük mükafatını 2017 yılında Indianapolis Matinee Musicale müsabakasında en iyi enstrümantalist kategorisinde alan Toparlak, sonraki yıl ise Medallion International Artist Competition’da altın madalya kazandı.

8 Mart Dünya Bayanlar Günü vesilesiyle gerek ülkelerini gerekse kendilerini yurtdışında en hoş formda temsil eden ve yakın periyotta ortak albümleriyle müzik dünyasında isimlerinden kelam ettirmeye devam eden iki genç ve başarılı müzisyeni tanıyalım:

Ortak albüm fikri ne vakit oluştu ve üzerinde ne kadar mühlet emek verdiniz?

Nisan Ak: Beste, Charlotte’a taşındığından beri bir arada iş yapmayı istiyorduk ancak hoş zamanlama bulamamıştık. Pandemiyle birlikte daha evvel hiç girmediğim bir alana girip kayıt yapmak istedim. Alışılmış ki çabucak Beste’yi aradım. Takvimlerimiz uyuştu ve kaydı yaptık.

Beste Toparlak: Tam kapanma periyodunda bu türlü bir işbirliğini hayal etmek, planlamak ve üretmek bize güç verdi.

Albümün ana temasını Handel seçtiniz. Neden? Handel’in sizin müzik dünyanızdaki yeri ve değeri ne?

Beste Toparlak: Handel’in arp konçertosu arpın en çok bilinen konçertosudur. Neredeyse her müzik okulunun, senfoni, orkestra ve balenin giriş odisyonunda yer alan mecburî yapıttır. Hasebiyle bu konçerto uzun yıllardır hayatımın içinde, bana kapılar açan bir eser oldu. Bu kaydı da böylesi bir konçertoyla yapmış olmak çok özeldi.

Nisan Ak: Ben birinci sefer orkestral kayıt deneyimleyecektim. Muhakkak bir bütçemiz ve pandemiden ötürü bin türlü kısıtlamamız vardı. O hudutlar dahilinde en yapılabilir olan repertuvarı seçtik.

Handel’in si bemol arp konçertosu hem performans acısından hem de kayıt teknolojileri açısından kıymetli incelikler taşıyor. Bilhassa iş albüm yayınlamaya geldiğinde sıkıcı bir Barok albümü değil, bol bol rengin olduğu, kontrastın bulunduğu bir eser vermek istedim. Birinci ve üçüncü kısımların rengi ile ikinci kısmın rengi ortasında çok büyük bir farklılık var, bu kontrastı ve bunun üzere birçok ayrıntı üzerinde çalıştık. Kimi şeyler çok istediğimiz üzere oldu, kimileri olmadı fakat biz çok şey öğrendik.

Bu albümün Tarkan’ın çok beklenen albümüyle tıpkı gün çıkmasına karşın Spotify listesine birinci ondan girmesi ve çok beğeni toplamasını neye bağlıyorsunuz. Birinci başta endişelenmiş miydiniz yayın tarihi konusunda?

Nisan Ak: Nereden bilebilirdik ki Tarkan’ın müziğini birebir gün yayınlayacağını! Ben açıkçası hiç beklemiyordum bu kadar ilgi. Hem de Barok müzik, top 10 içerisinde! Beşerler klasik müziğe hiç uzak değil aslında…

İkiniz de gerek toplumsal medya kullanımınız gerekse müzik dalındaki yenilikçi duruşunuzla klasik müziğe olan önyargılı bakışı kırmada kıymetli bir yol kat ettiniz. Sizi dinleyenlerden nasıl reaksiyonlar alıyorsunuz?

Nisan Ak: Toplumsal medya nitekim de insanlara üçüncü bir tarafın filtresi olmadan ulaşmanın çok hoş bir yolu. Bu üçüncü taraf bazen yorum ekleyebiliyor, bizim söylemeye çalıştığımız şeyi değiştirebiliyor, ya da çok net olamadığımız anlarda bizim yerimize başlık ekliyor. Toplumsal medya çok hoş, bir şey mi söylemek istiyorsun? Bas kayıt tuşuna yayınla, tartışmaya katıl. Kendi kendini temsil etmenin en direkt yolu.

Bence klasik müzik de bu üçüncü kişi filtresine takılan bahislerden biri. Tarihî olarak saray müziği olduğu gerçek lakin bir çok öteki şey de birebir yolu izleyip çoğunluğa ulaşabilmiş, neden klasik müzik de pop müzik kadar hayatımızda olmasın ki? Üstelik üzerine konuşulabilecek daha çok materyal var. Müzikçinin kiminle sevgili olduğunu değil orkestrasyonunu tartışabiliriz.

Beste Toparlak: Çok hoş yansılar aldık ve cesaretlendirildik. Yaparken zevk aldığımız bir işin öbürleri tarafından beğenilmesi, insanı tamamlıyor.

Bugün 8 Mart Dünya Bayanlar Günü. Pekala müzik bölümünde bayan olmak ne demek? Siz nasıl zorluklarla ve fırsatlarla karşılaştınız ve bunları nasıl aştınız? Tahminen yaşanmışlıklarınızdan da kelam ederek birçok hemcinsinize mahzurları aşma tüyoları verirsiniz.

Nisan Ak: Ben 2020 yılında doktoramı aldım. 2021’den beri ders veriyorum. İnanın, (en azından Amerika’da) okuyanların birden fazla bayan ve bayanlar sorumluluk gerektiren mevzularda çok daha tutarlılar. Fakat bir yerde bir şey oluyor ve iş alanına baktığımız vakit bu başarılı bayanları göremiyoruz. Bilhassa liderlik durumlarında…

Bu “bir yerde bir şey oluyor” dediğim de zati tarihi cinsiyetçiliğin ta kendisi. Bayanlara “yakıştırılan” meslekler var ve bunların dışına çıktığımız vakit büyük bir direnişle karşılaşıyoruz. Sorun şu ki, çoklukla orkestra idareleri daima müzisyen olmayan fakat “sanatsever” bireyler tarafından yapılıyor. Bu insanların da stereotip özellikleri var. Bu beşerler da önderleri olarak diğer “stereotip” insan arıyor. Ve o özelliklerin birden fazla görünüşümüzle alakalı.

Tam da bu yüzden bayan önderlerin görünürlüğünü arttırmak zorundayız. Ne kadar görünür olabilirsek, ne kadar yer kaplayabilirsek, o kadar anlaşılacağız.

Beste Toparlak: Burada Nisan’a katıldığım hususlar var. Sorumluluk gerektiren bahislerde bayanlar bence daha tutarlılar ve sahiden liderlik konumlarında çok az bayan görüyoruz. Bayanlara “yakıştırılan” meslekler var ancak bu stil kanılar yalnızca erkeklerden gelmiyor; iki tarafın da algısı bu tarafta.

Daha fazla bayan müzisyenin Türkiye şartlarında müzik hayallerini gerçekleştirmeleri için sizce neler yapılmalı, ne çeşit dayanaklar ortaya konmalı? Örneğin yurtdışında yaşayan iki bayan müzisyen olarak Türkiye’de mesleğinizi sürdürseydiniz başaramayacağınız neleri gerçekleştirdiniz?

Nisan Ak: İkimiz de göçmeniz. İkimizin de o kadar çok vize kederleri oldu ki… Ben şu an şunu yazarken tıpkı anda yeni bir vize müracaat devrinden geçiyorum. Yurtdışında ömrün sıkıntı olduğunu biliyoruz, ancak bu yanları da hiç konuşulmuyor. Vize sorunları yüzünden iş alamamak, var olan işleri diğerlerine teslim etmek zorunda kalmak sahiden çok… Fakat burada olmamızın da bir sebebi var. Ben biliyorum ki bu yılımın neredeyse hepsini iptal etmek zorunda kalsam da, seneye her kontrata tekrar başlamam gerektiğini bilsem de, birçok talih elde edeceğim. Yalnızca bulunduğum eyalette Türkiye’deki toplam orkestralardan daha çok profesyonel orkestra var. Haliyle biz de daha çok iş yapabiliyoruz.

Beste Toparlak: Bu benim de daima merak ettiğim bir mevzu. Keşke birebir anda iki farklı yerde olabilsek de sonucu görebilsek. Türkiye’de olmak, kendini kendi anadilinde söz etmek, anlamak ve anlaşılmak büyük lüks. Türkiye’de olmak lisan, kültür, sevdiklerimizle aramızdaki mesafe bariyerlerini ortadan kaldırırdı. Amerika’da olmak ise daha geniş iş fırsatları sunuyor.

Beste hanım, arp çoklukla bayanların tercih ettiği bir enstrüman diye biliniyor. Bu “pozitif ayrımcılığı” neye bağlarsınız?

Arpın ekseriyetle bayan enstrümanı olduğuna dair bir algı var, lakin bu yanlışsız değil. Milletlerarası platformlarda nitekim çok başarılı erkek arpist meslektaşlarım var, A sınıfı orkestralarda çok hoş durumları olanlar var. Arp maskülen bir biçimde de icra edilebilir, feminen de. Bu aslında çalan kişinin sunumuna bağlı. Yeniden arpın ataları sayılan Antik Yunan liri, kithara vb. üzere enstrümanlar çok eski vakitlerde daha çok erkekler tarafından çalınırdı. Ankara CSO’da, Ankara yahut Mersin Opera ve Bale’ye gittiğinizde Türk erkek arpistleri görebilirsiniz. Konservatuvarda eğitim müddetinde birçok genç erkek arpist mesleğine hazırlanıyor. Mesleklerin cinsiyete nazaran kodlanmaması gerektiği fikrindeyim.

Son olarak, sizin için muvaffakiyet ve kendini gerçekleştirmek ne demek?

Nisan Ak: Kendimi gerçekleştirebilmem için evvel kendimi ileride hayal etmem lazım. Bazen bunu unutuyoruz, hayal kurmayıp geçmişte takılı kalıyoruz. Ben ilhamla beslenen biriyim. İlhamım ve hayal gücüm kurursa ilerleyemem. Evvel hayal etmek, sonra da o hayalin peşinden koşmak gerek. Koşan başarır…

Beste Toparlak: Muvaffakiyet benim için keyifli olduğum şeyi yapmak, yaparken farklı formlarda birebir heyecanı koruyabilmek demek. Sevdiğim ve sevildiğim, iki taraflı birbirimizi kuvvetlendirdiğimiz ve kalkındırdığımız bir etrafta olmak…

Gazete Duvar

hack forum gaziantep escort gaziantep escort