Ana Sayfa Gündem 8 Eylül 2020 89 Görüntüleme

Prof. Dr. Murat Somer: Trump ‘kutuplaştırma yoluyla dönüştürme’ siyaseti uyguluyor

 Koç Üniversitesi Siyaset Bilimleri ve Memleketler arası Bağlar Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. Murat Somer, ABD’nin de Türkiye üzere kutuplaşmış bir ülke olduğunu, ABD Lideri Donald Trump’un kutuplaştırıcı siyaset izlediğini söyledi.

Yeni Ömür Gazetesi’nden M. Ali Çelebi’ye konuşan Somer ABD’de siyahların polis tarafından öldürülmesiyle başlayan ve Avrupa kentlerine de sıçrayan isyanın art planının ne olduğuyla ilgili soru üzerine şu değerlendirmeyi yaptı:

GEORGE FLOYD VAKASI NEDEN BU KADAR BÜYÜDÜ?

Öncelikle ırka dayalı ayrımcılık sorunu ABD’nin “kurucu fay hatlarından” bir tanesi. Birçok ülkede bu türlü, kapsamlı ıslahatlar olmadan, yeni bir “Toplumsal Sözleşme” olmadan aşılamayacak kurucu fay çizgileri var. Bir ölçüde bu ulus devletin ırka dayalı bir eşitsizlik üzerine kurulduğunu, dengelerin buna nazaran inşa edildiğini söyleyebiliriz. Irk yanında, yerli Amerikalılara karşı yapılmış soykırım, kadın-erkek eşitsizliğinin de ABD’nin birer kurucu fay çizgisi olduğunu söylemek mümkün. Ancak 200 yıldır siyasete en çok yansıması olan ırk problemi.. Özgürlük taleplerinin çıktığı periyotlar karşı dalgalarını da yaratıyor. Örneğin 19. yüzyılda iç savaş sonrası kölelik kaldırıldı ve hukuki-siyasal eşitlik geldi. Ancak buna beyazların bir kesitinin karşı reaksiyonu, seçim bölgelerini ve kurallarını değiştirerek oy hakkını etkisiz hale getiren siyasetler olmuş. 1960’lardaki Sivil Halklar Hareketi sonrası da benzeri bir karşı dalga var. Beyazları da bölüyor bu hadiseler, bir kesim demokratikleşme yanında konumlanırken oburu bildiği ülkenin elinden kaydığını düşünerek direniyor, hatta saldırganlaşıyor. Siyahları temsil eden siyasetçi ve hareketlerin de birtakım bencillikleri ve vizyonsuzlukları olduğu söylenebilir. Trump’ın lider seçilmesiyle de bu ayrımlar iyice açığa çıktı. Protestolara takviye veren beyazlar daha evvel Obama’nın lider olmasından çok kültürlülük ve gerçek eşitlik ismine ümit besleyen bölümken, Trump ise tam da bu bu eğilimlerden rahatsız olan beyazları temsil ediyor. Polisin siyahlara karşı ayrımcılığına toplumsal reaksiyonlar son yıllarda sık sık olmuştu. Lakin neden George Floyd hadisesi büyük bir toplumsal harekete dönüştü? Toplumsal hareketleri ateşleyen bir vaka olduğu vakit bazen o vakayla ilgili reaksiyonların yanında bütün öbür rahatsızlıklar, talepler hepsi onunla birleşir, toplumsal harekete yansır. Hasebiyle bu kadar büyümesinin altında Amerika’daki iki öteki olgu daha var.

Nedir hareketin büyümesine yok açan bu iki olgu sizce?

Bunlardan bir tanesi kutuplaşma. Amerika Türkiye’ye misal halde çok kutuplaşmış bir ülke. Beşerler birbirlerinin farklı yansılarını anlamamakla kalmıyor kendi hayat biçimlerine ve temel çıkarlarına tehdit olarak görüyorlar. O vakit da toplumsal yansılar hareketi tetikleyen hadiseden bağımsızlaşıp bu iki kümenin rekabetinden ve birbirine reaksiyonundan beslenmeye başlıyor. Yani George Floyd vakası da Trump karşıları ve taraftarları ortasındaki hengamenin objesi haline geldi. Yalnızca ırkla yahut polisle ilgili değil, kadın-erkek eşitliğiyle ilgili olsun ekonomik sistemle ilgili olsun, rakip modellerin çatışmasına dönüştü.

İkinci sorunsa, Amerikan toplumunda son 30 yıldır bilhassa sosyo-ekonomik hususlarda bir rahatsızlık kelam konusu. Her ne kadar birden fazla sefer kültürel-ideolojik bedeller üzerinden söz edilse de, maddi rahatsızlıklar var. En son 2008 finansal krizinde, Amerikan hükümeti tam manasıyla sermaye sınıfını koruyan, üstelik de orta sınıflardan, fakir sınıflardan kaynak aktararak sermayedarları kurtaran, finanse eden siyasetler izledi. Amerika’da refah düzeyi çok yüksek lakin birebir vakitte muazzam bir eşitsizlik var. Son 30 yıldaki ekonomik büyüme orta sınıfların refah seviyesini çok da artırmadı. Asıl yararlanan en varlıklı kesitti. Yeni jenerasyonlar eskisi üzere ebeveynlerinden daha müreffeh olacaklarına, yani Amerikan hayaline o kadar da inanmıyor. Bunun yarattığı içten içe bir rahatsızlık var lakin farklı siyasal çizgilerin koyduğu teşhisler ve önerdiği reçeteler çok farklı.

Onca hadise, onca tartışmaya karşın Kenosha’da polis sırtı dönükken Jacob Blake’e nasıl 7 kurşun sıkıp felç edebildi. Trump nasıl 1 Eylül’de itirazlara karşın kenti ziyaret edip acılı aileyle görüşmezken polisleri övebildi. Hadiselerin büyümesini umup Kasım 2020 seçiminde beyazları konsolide etmeyi mi hesapladı?

Trump öteki birçok otoriter önder üzere, benim “kutuplaştırma yoluyla dönüştürme” diye isimlendirdiğim bir siyaseti uyguluyor. Ahlak ve demokrasi açısından doğruyu yapsaydı, mesela aileyi ziyaret etseydi, empati kursaydı, birleştirici, kutuplaşma aksisi bir siyaset olurdu. Meğer bu önderler “dalgakıran” siyaseti izleyip kendi taraflarının yanlışını asla kabul etmiyor ve kutuplaşmayı pekiştiriyorlar. Böylelikle kendi açılarından bir taşla iki kuş vuruyorlar: Tabanları savunma refleksiyle konsolide oluyor, karşı taraf da provoke olarak, alternatif dönüştürücü programlar üretmek yerine gücünü “dalgakıran”la savaşa harcıyor. Meğer bence asıl yapması gereken, toplumun beklediği alternatif programlar üretmek…

RÖPORTAJIN TAMAMI

Gazete Duvar

hack forum hacker sitesi hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı beylikdüzü escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis onwin babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu