Ana Sayfa Ekonomi 4 Temmuz 2020 70 Görüntüleme

Sanal para miras kalamıyor

Sanal paranın pandemi sürecinde dünyada yatırım ve ödeme aracı olarak yaygınlaşması gözlerin dünyada kripto para hukukuna çevrilmesine neden oldu. Çin’de kripto para ünitelerinin miras hakkı kapsamına alınması Türkiye’de de sanal paraya ait “miras ve veraset hukuku”, “kripto paraların haczedilmesi” ile “kripto paralara yasal olarak el konulabilmesi” üzere bahislerde birtakım merak edilen soruları tartışmaya açtı.

Bilişim hukuku meydanında çalışmalar yapan Avukat Rıdvan Yıldız, “6493 Sayılı Yasa” kapsamında ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemlerine, ödeme hizmetlerine ve elektronik para kuruluşlarına ait metot ile esasların düzenlendiğini söyledi.

Yıldız, laf konusu maddede elektronik paranın tanımının yapıldığını söz ederek, “Elektronik para ihraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığı ihraç edilen, elektronik olarak saklanan, kanunda tanımlanan ödeme süreçlerini gerçekleştirmek için kullanılan ve elektronik para ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek ve hükmî bireyler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen mali kıymet tabir edilir. Yani elektronik para, mevzuatımıza nazaran ama yetkilendirilmiş kuruluşlarca hizmete sunulabilmektedir. Laf konusu yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından para aktarımlarında aracılık hizmeti yapılmaktadır” dedi.

Kripto paraların Türkiye’de hukuk açısından şu an için geçerliliğinin olmadığına dikkati çeken Yıldız, kimi cihetleriyle ödeme ve yatırım aracı üzere görünen kripto paraların geleceğin iktisadında değerli tesiri olacağını belirtti.

HACİZ İÇİN MUHATAP YOK

Avukat Rıdvan Yıldız, sanal paranın birçok devlette muteber bir para ya da paha olarak tanınmadığını belirterek, şunları kaydetti: “Banka hesaplarında kaydi olarak görünen, havale, eft süreçlerine husus lira ya da dövizlerde dijital para olarak nitelendiriliyor. Bu paralar ilgili bankalar nezdinde haczedilebilir, bloke edilebilir. Bitcoin üzere kripto paralar da maddi bedel oluşturduğundan hukuken hacze bahis olabilir. Lakin buradaki sorun merkezi olmayan, anonim süreçlere bahis, kişisel anahtarlarla süreç yapılan bir kıymetin kelam konusu olmasıdır. Bu nedenle gerek duruşmaların gerekse icra dairelerinin bu paraları teknik olarak haczetmesi mümkün değildir. Yani Bitcoin üzere kripto paraların bloke edileceği, haczedileceği bir muhatap olmadığından haczin uygulanması şu anki kurallarda mümkün görünmemektedir. Başkaca sahibi açıklamadığı takdirde sanal para varlığının tespiti de mümkün değildir. Zira süreçler kimlik haberleriyle değil hususî anahtarla ve anonim olarak yapılmaktadır. Bu bakımdan hukuken kripto paralar haczedilebilir lakin teknik mealde bu mümkün değildir.”

“Sanal para sahiplerinin vefatı halinde varislerine devredilebilir mi?” sorusunun karşılığının Türkiye’de çok merak edildiğini aktaran Yıldız, ölen kişinin hayattayken kazandığı her türlü mal varlığının mirasa mevzu olduğunu, laf konusu varlığa “tereke” ismi verildiğini söyledi.

ŞAHSI ANAHTARI KAYBEDERSENİZ ULAŞAMAZSINIZ

Avukat Yıldız, bir mal varlığı olan sanal para üzerinde mirasçıların hak sahibi olduğunu hukuken söylenebileceğini lakin bu sistemin çalışmasının kimlik haberlerinin dışında özel anahtarlar üzerine olduğunu belirtti.

Hususî anahtarın banka şifrelerinden değerli bir farkı olduğunu anlatan Yıldız, “Banka şifrenizi kaybederseniz ya da unutursanız kimlik haberlerinizle tekrar şifre alabilirsiniz. Gelgelelim sanal parada süreç yapmak için kullandığınız kişisel anahtarınızı kaybederseniz bir daha hesabınıza ulaşamazsınız. Başkaca kişi öldüğünde bu hususî anahtarı mirasçıları bilmiyorsa ölenin laf konusu hesabına ulaşmak mümkün değildir. Merkezi olmadığı ve kimlik haberleri ile çalışmadığından rastgele birinin sanal para hesabını, resmi merciler ya da ilgililer bir muhataba soramazlar. Örneğin hayattayken toprağa altın gömen ve bunu mirasçılarına söylemeyen kişi ölürse mirasçıları hukuken hak sahibi olsa da bu altınlara ulaşmaları mümkün olmayacaktır. Bu örnekte olduğu üzere Bitcoin hesabı sahibi hayattayken şahsi anahtarını mirasçılarıyla paylaşmadıysa mirasçıları o varlığa sahip olamazlar. Şahsi anahtarın öbürleri ile paylaşılması ya da çalınması durumunda ise bu bireyler hesabı boşaltabilirler ve hak sahibi hukuken bir şey yapamaz. Özetle kripto paraların miras kalması hukuken mümkün. Ancak teknik ve icra edilebilirlik açısından mevcut koşullarda mirasın geçişi mümkün görünmemektedir” değerlendirmesini yaptı.

Avukat Rıdvan Yıldız, Türkiye’deki yasalarda devletin hata gelirlerine el koyabileceğinin ilgili hususlarda düzenlendiğini kaydetti.

Sanal para varlıklarının devletçe el koyulmasında ise birtakım zorluklar olduğuna değinen Yıldız, “Sanal para için bir merkez olmadığı ve şahsi anahtar olmaksızın kimsenin süreç yapamayacağı düşünüldüğünde devletin el koyması teknik zorluklarla karşılaşacaktır. Gelgelelim Bitcoin süreçleri anonim olmakla tüm kullanıcılara açıktır. Bitcoin’in tüm geçmişi takip edilebilir. Bu bakımdan bilirkişiler cürümlerde kullanılan sanal paralar tespit edebilir, teknik incelemelerle ve istihbaratla hatalılara ulaşabilirler. Her geçen gün hacmi artan ve suça da bahis olan bu yerde bizim de bilirkişilere gereksinimimiz artacaktır” halinde konuştu.

‘RİSKLİ BİR ENSTRÜMAN’

Okan Üniversitesi İşletme ve Idare Bilimleri Fakültesi Dr. Tedrisat Üyesi Özgür Güngör ise blockchain zincirinin birçok manada yenilikçi bir teknoloji olduğunu, geleceğin dijitalleşme sürecinin artık Kovid-19 nedeniyle hızlandırılmış olarak yaşanacağını belirtti.

Inançlı paylaşımlar için blockchain teknolojisinin çok kritik rolde olacağını tabir eden Güngör, “Blockchain teknolojinin en spekülatif tasarrufu olan kripto para epey riskli bir enstrüman. Kişiler bunu yatırım hedefli kullanırken çok dikkatli olmalılar. Kripto paraların kıymet aktarımı için ayan odaklarda ve kontratları destekleyecek biçimde tasarrufu esas olmalıdır.” dedi.

Güngör, sanal paranın kripto paralardan çok daha eski olduğunu, kredi kartlarının somut bedele bağlı olmasından ötürü çok emniyetli hale geldiğini belirtti.

Sanal para tasarrufunun süratle artacağını, bankada hesabı olmayan (unbanked) büyük kitleleri de buna yönlendireceğini lisana getiren Güngör, “Bu durum, bizim için finansal piyasalara dahil olma ve bunun sayısının artması demek. Bunun bir öbür kıymeti, finansal sistemi derinleştirmesi ve sağlamlaştırması” tabirlerini kullandı.

Güngör, Çin’de sanal varlıklarını varislerine aktarmalarına müsaade veren miras yasasının kabulünü kıymetlendirerek, “Çin’de olan gelişmelerin dünyanın geri kalanında kabulü, zannedildiği kadar süratli olmayabilir. Elbette ki yenilikler denenmeli ve bunlardan öğrenmeliyiz. Çin çok büyük bir yapı ve kendi hinterlandında da tesirli. Lakin dünyanın geri kalanı için birebir kabullerin oluşması devir alabilir” diye konuştu. (AA)

Gazete Duvar

hack forum hacker sitesi hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı beylikdüzü escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis onwin babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu